Page 133 - Demo

131Leximi vepre: Xhoto dhe konceptimi i ri i realitetit Pas arritjeve t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme t%u00eb artist%u00ebve italian%u00eb si Du%u00e7io di Buoninsenja, Pietro Kavalini (Pietro Cavallini) e %u00c7imabue, n%u00eb muret e kish%u00ebs fran%u00e7eskane t%u00eb Asizit u shfaq%u00ebn disa afreske t%u00eb nj%u00eb piktori t%u00eb ri, njohur si Xhoto, i lindur n%u00eb Firence n%u00eb vitin 1266. Kryevepra e tij %u00ebsht%u00eb afresku i kapel%u00ebs s%u00eb Skrovenji, n%u00eb vitet 1309-1310, n%u00eb Padova ku arti i tij arrin kulmin. Vajtimi mbi Krishtin e vdekur p%u00ebrb%u00ebn nj%u00ebkoh%u00ebsisht testamentin piktorik t%u00eb artistit si dhe fillimin e rrug%u00ebs s%u00eb re t%u00eb artit per%u00ebndimor. N%u00eb t%u00eb d%u00ebshp%u00ebrimi i figurave t%u00eb p%u00ebrkulura mbi trupin e Krishtit barazohet me arritjet e poezis%u00eb s%u00eb mjeshtrit tjet%u00ebr t%u00eb madh t%u00eb koh%u00ebs, Dante Aligeri. T%u00eb gjith%u00eb kokat e personazheve bashk%u00eb me linjat e peizazhit, ndjekin nj%u00eb asimetri t%u00eb p%u00ebrcaktuar qart%u00eb, drejt nj%u00eb pike kulmore patosi n%u00eb portretin e Krishtit. Dhimbja e p%u00ebrjetuar nga k%u00ebto personazhe, shoq%u00ebrohet nga ngjyrat e ftohta dhe peizazhi i zbraz%u00ebt, n%u00eb nj%u00eb unitet dramatik, duke krijuar k%u00ebshtu nj%u00eb nga kryeveprat m%u00eb t%u00eb arrira t%u00eb shekullit XIV. Arti i Xhotos ndan p%u00ebrfundimisht ndikimin e artit gotik, p%u00ebr t%u2019u futur n%u00eb nj%u00eb nga periudhat m%u00eb t%u00eb larta t%u00eb artit evropian, at%u00eb t%u00eb Rilindjes. K%u00ebrkim informacioni n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb individualeRozetatRealizimi i rozetave gotike bazohet mbi parimet e sakta t%u00eb simetris%u00eb rrethore. Mblidh shembuj t%u00eb ndrysh%u00ebm dhe vizato nj%u00ebr%u00ebn prej tyre. P%u00ebrpiqu t%u00eb v%u00ebsh n%u00eb dukje skem%u00ebn kompozicionale, duke p%u00ebrdorur disa metoda grafike.Vizatoje skem%u00ebn n%u00eb nj%u00eb t%u00eb kat%u00ebrt%u00ebn e rrethit dhe pastaj kopjoje n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb simetrike.P%u00ebrdor nj%u00eb rreth me tet%u00eb ose m%u00eb shum%u00eb rreze sipas modelit q%u00eb ke zgjedhur.Mbas realizimit me laps mund t%u00eb p%u00ebrdor%u00ebsh rapidografin p%u00ebr t%u00eb krijuar kontraste bardh%u00eb e zi midis skeletit dhe hap%u00ebsirave ose mund t%u00eb pres%u00ebsh hap%u00ebsirat dhe t%u00eb vendos%u00ebsh letra me ngjyra posht%u00eb. K%u00ebshtu do t%u00eb kuptosh p%u00ebrdorimin e dy m%u00ebnyrave kryesore t%u00eb rozetave n%u00eb arkitektur%u00ebn gotike.Fig. 10. Cimabue, %u201cKryq%u00ebzim%u201d, 1287-1288Fig. 10. Du%u00e7io di Buoninsenja, %u201cSh%u00ebn M%u00ebria n%u00eb fron%u201d Fig. 11. Xhioto, Sken%u00eb nga jeta e Krishtit, %u201cPuthja e Jud%u00ebs%u201d, 1304-1306Fig. 12. Xhioto, %u201cVajtimi mbi Krishtin%u201d, 1305Fig. 13. Rozet%u00eb, vizatim dritarejeCila %u00ebsht%u00eb shtrirja e periudh%u00ebs s%u00eb artit gotik?Cilat ishin karakteristikat kryesore t%u00eb k%u00ebsaj periudhe artistike evropiane?Flisni mbi ndryshimet n%u00eb arkitektur%u00ebn gotike?Ku u bazuan artist%u00ebt italian%u00eb n%u00eb k%u00ebrkimet e tyre p%u00ebrgjat%u00eb shekullit XIV?Verifiko njohurit%u00eb e tua